مطالعات راهبردی زنان، دفاع و صلح

مطالعات راهبردی زنان، دفاع و صلح

واکاوی درون‌مایه‌ اندیشه‌های امام خمینی‌ در باب جایگاه زن مبتنی‌ بر روش‌شناسی‌ فقه‌ پویا

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
استادیار و عضو هیئت‌علمی‌ دانشگاه‌ پیام‌ نور، واحد لواسان‌، گروه‌ الهیات‌ و معارف‌ اسلامی
چکیده
موضوع‌ «زن‌» به‌عنوان‌ نیمی‌ از جامعه‌ی انسانی‌ به‌ همان‌ اندازه‌ سزاوار واکاوی و ریشه‌یابی‌ است‌ که‌ »انسان‌« شایسته‌ ژرف‌نگری و شناسایی‌ است‌. شناخت‌ زن‌ و منزلت‌ او در حقیقت‌ شناخت‌ انسان‌ و کرامت‌ اوست‌. ازآنجاکه‌ دیدگاه‌های امام‌ خمینی‌ به‌عنوان‌ یک مرجع‌ نواندیش‌ دینی‌ اصلی‌ترین‌ پایه‌های نظام‌ حاکمیتی‌ کشور را شکل‌ می‌دهد و از بالاترین‌ میزان‌ مشروعیت‌ و نفوذ سیاسی‌ برخوردار است‌، بررسی‌ آراء ایشان‌ در این‌ باب‌ ضروری می‌نماید. خاصه‌ آنکه‌ درون‌مایه‌های اندیشه‌ امام‌ در باب‌ جایگاه‌ زن‌ در نظام‌ معرفتی‌ اسلام‌ بر اساس‌ روش‌شناسی‌ فقه‌ پویا، نسبت‌ به‌ مواضع‌ مرسوم‌ فقهای سنتی‌ و نیز مدعیان‌ نوگرایی‌ و تجدد تفاوتی‌ آشکار دارد. دیدگاهی‌ که‌ توانست‌ زمینه‌ مشارکت‌ سیاسی‌ زنان‌ را در جریان‌ مبارزات‌ ضد رژیم‌ طاغوت‌ و همه‌ عرصه‌های سیاسی‌، اقتصادی، اجتماعی‌ و فرهنگی‌ پس‌ از پیروزی انقلاب‌ اسلامی‌ فراهم‌ آورد. امام‌ خمینی‌ بر فطرت‌ و طبیعت‌ زن‌ در فعالیت‌های اجتماعی‌ و اجتناب‌ از شی‌ء وارگی‌ او تأکید دارد و انحراف‌ از آن‌ را عامل‌ بر هم‌ خوردن‌ تعادل‌ خانوادگی‌ و اجتماعی‌ قلمداد می‌نماید. ازنظر امام‌، زنان‌ درعین‌حال‌ که‌ دارای مقام‌ کرامت‌، شرافت‌، عزت‌ و معنویت‌ هستند، در انجام‌ کلیه‌ فعالیت‌های اجتماعی‌، فرهنگی‌ و اقتصادی آزادند. فعالیت‌هایی‌ که‌ باید به‌ پیدایش‌، گسترش‌ و رشد دانش‌ مادی، دانش‌ فنی‌، توسعه‌ اقتصادی و توانمندی جامعه‌ بینجامد و در راستای اهداف‌ توحیدی و تقرب‌ به‌ خداوند معنا و هویت‌ یابد. در این‌ جستار وضعیت‌ اجتماعی‌ و فرهنگی‌ قبل‌ و پس‌ از انقلاب‌ اسلامی‌، راهبردها و رهنمودهای امام‌ در حوزه‌های فردی، خانوادگی‌ و اجتماعی‌ و الگوی مطلوب‌ زن‌ مسلمان‌ را از دیدگاه‌ امام‌ خمینی‌ تبیین‌ و تحلیل‌ می‌کنیم‌.
کلیدواژه‌ها
موضوعات